Đam mê nghề nghiệp

Vài lời phi lộ

Gần đây, mình mới vừa nghỉ làm tại TheCoffeeHouse sau hơn 2 năm làm việc (thật ra là mình được thuyên chuyển sang công ty khác, nhưng chuyện đó để nói dịp sau). Vì thế, nhân dịp rảnh rỗi này, mình muốn ngồi ngẫm lại những gì đã trải qua cũng như suy nghĩ cho tương lai sau này.

Xứ sở cà phê

Mình sinh ra ở Đăk Lăk, nơi nguồn thu nhập chủ yếu của người dân chính là những cây cà phê cằn cỗi. Chăm sóc chúng cực lắm, nhất là vào mùa khô. Mình nhớ nhất cảnh ba mẹ mình kéo từng ống nước để lấy nước tưới từ cách đó hàng cây số. Mỗi mùa như vậy lại phải tưới từ 2-3 lần. Thậm chí đôi khi ông trời làm khó, trời hạn lâu thì có thể lên đến 4 bận.

Việc thu hoạch cũng không dễ dàng, phải trải bạt dưới gốc cà phê và hái bằng tay. Sau đó đem về phơi rất lâu dưới nắng và một khi đã đủ khô thì mới cho vào máy để loại bỏ vỏ.

Chuyện chưa dừng ở đó, công đoạn cuối cùng - bán cho thương lái - cũng rất cam go. Đây là lúc mọi gia đình theo dõi giá cà phê lên xuống và cả tình hình thế giới như dân chơi chứng khoán chuyên nghiệp. Nhà nào bán hơn được 1 giá, kiếm được thêm vài trăm ngàn mua ít đồ ăn, áo mặc. Nhà nào mà bán hố, cả nhà buồn thiu, tiếc nuối.

Tuy cực khổ là thế, tuy nhiên giá cà phê không cao như mọi người nghĩ. Giá dao động từ 30.000 - 40.000 ngàn đồng mỗi kí cà phê nhân. Do đó, sau trừ nhiều chi phí như phân bón, tưới tiêu thì người dân chỉ còn lại một khoản nhỏ.

Deliver Happiness

Cũng thật trùng hợp khi một chàng trai từ xứ sở cà phê khi phiêu bạt lên thành phố học lại làm thêm tại một chuỗi cửa hàng cà phê nổi tiếng ở Việt Nam.

Thời gian trôi thật nhanh, mới ngày nào một thằng sinh viên năm 2 khờ khạo bắt xe bus lên công ty cùng bao điều mới mẻ thì giờ đây mình đã là sinh viên năm cuối và cũng sắp tốt nghiệp (hi vọng vậy :D). Bây giờ khi nhìn lại, mình cảm thấy thật hạnh phúc khi được tham gia trong hành trình "Deliver Happiness" của TheCoffeeHouse.

Đối với nhiều người, sologan trên chỉ là một hình thức marketing thông minh khác trong kinh doanh nhưng với mình thì không phải vậy. Với một người con được nuôi dưỡng từ những hạt cà phê, mình hơn ai hết thấu hiểu được những hạnh phúc mà TheCoffeeHouse đã mang lại trên hành trình của hạt cà phê - từ lúc được chăm bón bởi những người nông dân trên những rẫy cà phê nắng gió cho đến khi được pha chế thành những ly cà phê ngon tuyệt.

Trên hành trình này, đâu đó có bóng dáng của một người nông dân chăm chỉ hạnh phúc vì kiếm được nguồn thu nhập cao hơn. Đâu đó có anh chàng/cô nàng barista đam mê hạnh phúc khi được pha chế, sáng tạo từ những hạt cà phê. Đâu đó lại có một người đang thưởng thức hương vị tuyệt vời từ những ly cà phê: Đó có thể là một anh chàng kỹ sư đang trên đường xây dựng đất nước, một bác tài chạy xe ôm vui tính hay một anh thợ cắt tóc hiền lành. Tất cả đều như hòa quyện để tạo nên thứ mà ta gọi là cuộc sống. Trong đó, thứ thức uống màu nâu như một sợi dây liên kết, đan xem tất cả lại với nhau.

Đam mê của bạn là gì?

Nói chuyện dông dài quá nhiều rồi, bây giờ vào chủ đề chính. Việc suy nghĩ về những năm tháng vừa qua và về tương lai khiến mình đặt ra một câu hỏi: Đam mê của mình là gì? Liệu mình có đang sống vì đam mê không?

Có những lúc, mình buồn chán vì không tìm được hướng đi, không tìm được những gì mình thích để làm kế tiếp. Những lúc như thế thật trống rỗng và lạc lõng và khi đó mình lại nhớ về những lúc tuy bận rộn, mệt mỏi nhưng lại hạnh phúc vì được làm những điều mình đam mê.

Đam mê thuở bé

Từ ngày còn nhỏ, mình đã có năng khiếu về các thiết bị điện tử, đặc biệt là máy tính. Không biết có phải tài năng gì hay không, nhưng với bất kì đồ điện tử nào, thì mình chỉ cần lướt qua là biết cách hoạt động và cài đặt chúng. Điều này khiến mình nổi tiếng quanh xóm vì hay được hàng xóm nhờ để sửa những thứ linh tinh, từ không dò được kênh Tivi cho đến diệt virus, cài lại win. Tuy cũng rất nhiều lần lanh chanh phá hư đồ nhà người ta, nhưng những năm tháng ấy thật sự là rất vui vẻ, hạnh phúc.

Đạo đức nghề nghiệp

Sau khi lớn lên, thì mình chọn học nhóm ngành Công nghệ thông tin. Và không biết là do định mệnh hay may mắn, mình đậu vào một ngành An toàn thông tin tại một trường khá nổi tiếng ở phía Nam. Việc được học những thứ mình thích ở đây thật sự là một điều hạnh phúc đối với mình.

Ngành An toàn thông tin là một ngành khá mới mẻ nhưng đầy triển vọng ở Việt Nam. Khi nghe tới ngành này, mọi người thường liên tưởng tới những thứ như hacker, virus, tấn công mạng,... Đúng là những thứ trên đều là một phần trong công việc của một người làm An toàn thông tin, nhưng trong bài này mình muốn nói về một thứ khác mà ít người nhắc đến: Đạo đức nghề nghiệp

Có thể nhiều người chỉ xem nghề nghiệp là công cụ để kiếm tiền nuôi sống bản thân và gia đình. Tuy nhiên, đối với mình thì nó có ý nghĩa nhiều hơn thế. Giống như Lời thề Hippocrates đối với những người hành nghề Y, thì mỗi người làm An toàn thông tin cũng nên có một chuẩn mực đạo đức cho riêng mình.

Liệu bạn có từ chối khi có người đề nghị một khoản tiền lớn đổi lấy những thông tin mật của khách hàng? Liệu bạn có sẵn sàng đứng lên phán đối khi biết công ty của bạn đang xâm hại tới quyền riêng tư của người dùng? Bạn làm gì nếu được đề nghị một công việc lương cao nhưng lại đi tấn công hệ thống, máy tính của người khác?

Những điều này khiến mình rất trân trọng những chứng nhận như CISSP. Vì để trở thành một CISSP, bạn phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong ngành An toàn thông tin và, quan trọng hơn cả, bạn phải cam kết tuân thủ Code Of Ethics. Do đó, người sở hữu CISSP là rất danh giá và được xã hội coi trọng.

Tới chuyện dạy học và phỏng vấn

Mình hiện tại đang học môn Giới thiệu ngành ở trường (do trước đó mình chưa học) cùng các bạn năm nhất. Kiến thức môn này chủ yếu là giới thiệu các chương trình đào tạo trong trường cũng như một số yêu cầu công việc thực tế. Thầy cô nói rất nhiều về việc sau này thì các em sẽ làm gì, tuy nhiên chẳng ai nói rằng công việc đó sẽ giúp ích được gì cho xã hội, hay chẳng ai giải thích tới đạo đức nghề nghiệp của một Kỹ sư. Theo mình thì đây là một thiếu sót lớn vì không thể đem lại đam mê cho các bạn sinh viên.

Lúc đi phỏng vấn, người ta cũng chỉ nói với mình rằng công ty họ làm công nghệ A, phần mềm B hay công việc em sẽ làm là X hoặc Y. Chẳng ai nhắc tới mình sẽ đóng góp được gì cho công ty hay cho xã hội. Nếu có ai đó nói với mình sứ mạng của chúng ta là bảo vệ sự riêng tư cho người dùng, đem lại cho sự an toàn của xã hội hay một thứ gì đó nghe có vẻ đa cấp hơn đi chăng nữa thì mình cũng thấy thuyết phục và hào hứng hơn nhiều.

Cũng giống những bậc làm cha mẹ thường xuyên hỏi Con ăn có no không? hay Con mặc có ấm không? nhưng lại quên hỏi rằng Hôm nay con cảm thấy thế nào?, xã hội hiện tại đang quá thực dụng và quên đi những điều cao quý khác.

Lời kết

Viết đến đây thì cũng nhiều quá rồi, thôi thì xin kết lại bằng một cuốn tiểu thuyết vậy.

Một trong những cuốn sách mình thích nhất đó là cuốn Suối nguồn (The Fountainhead) của Ayn Rand, trong đó nhân vật chính là anh chàng kiến trúc sư Howard Roark có một ý chí sắt đá, quyết tâm bền bỉ để bảo vệ lý tưởng và đạo đức nghề nghiệp của mình, chống lại số đông. Mình khuyên các bạn đọc thử tiểu thuyết này và xem cả phim nữa. Bên dưới là một trích đoạn rất hay của bộ phim.


Seal niêm phong